Esse cupidatat esse ipsum

Velit tempor cillum ex quis ipsum ad nulla. Id ad ea adipisicing ipsum sunt sunt laboris. Sit elit irure.

Click here

Commodo ex in eu

Ea sunt duis. Dolor exercitation sit. Consequat duis excepteur irure elit. Quis ullamco occaecat in veniam nostrud adipisicing.

Click here

Groen verbindt de opgaven van de stad

De noodzaak tot natuurherstel zien we als maatschappij steeds minder als alleen een uitdaging voor groenbeheerders. Zo weten we dat bomen, planten en ander groen in de stad helpen bij wateroverlast, hitte, gezondheid en de kwaliteit van de openbare ruimte. De vraag is dan ook: hoe kan groen bijdragen aan de opgaven waar andere domeinen aan werken?

Dat is de boodschap van Lieke Willems, business developer biodiversiteit bij IPC Groene Ruimte. Tijdens de Nationale Biodiversiteitsdag op 6 november schetste zij hoe het groene domein verbinding kan maken met onder meer mobiliteit, zorg, landbouw, civiele techniek en vastgoed. Die brede benadering past bij het thema van Congres Natuurlijk: natuur voor elkaar. Willems: “Biodiversiteit is een opgave van ons allemaal. Het groene domein kan helpen om verbinding te leggen met de vragen die elders spelen.”

Zo dient een boomrijke straat als een plek waar hitte in de kiem wordt gesmoord door schaduwwerping, een doorwortelde bodem neemt regenwater op en houdt vast. Het is een plek waar sociale cohesie ruim baan krijgt omdat mensen graag in de buurt zijn van natuur. Wat op hun beurt weer invloed heeft op gezondheid, waterbeheer en mobiliteit. Toch wordt groen vaak nog behandeld als apart domein en onderwerp, terwijl natuur juist kan helpen meerdere doelen tegelijk te halen.

Van losse kokers naar samenhang

Wat moet daarvoor gebeuren? Willems: “Samenwerking vanaf het begin”, besluit ze tijdens haar lezing. Ze haalt als voorbeeld een herinrichting aan van een straat. “Mobiliteit kijkt naar bereikbaarheid en parkeren, waterbeheer naar piekbuien en groenbeheer naar groeiruimte voor bomen. Als die gesprekken in chronologische volgorde na elkaar plaatsvinden, is de ruimte al vergeven. Maar als de betrokkenen al vanaf het begin samen de puzzel in elkaar leggen en besluiten hoe ze willen dat de straat er over tien of twintig jaar uitziet, ontstaat een completer en integraler eindbeeld waar de verschillende opgaven samenkomen. Zo kunnen we natuur in zetten als – gratis! - oplossing, in plaats van dat we kijken naar dure technische oplossingen.”

Bewoners ervaringsgericht betrekken

Dat klinkt heel simpel. Maar, zo klinkt uit de zaal, in de praktijk geven bewoners de voorkeur voor méér parkeerplekken, in plaats van meer bomen. Maar dat beeld klopt niet helemaal, betuigt Willems. Ze vertelt over een wandeling met mensen uit het mobiliteitsdomein. Ze bekeken hoe een straat met meer bomen eruit zou kunnen zien door op pad te gaan met een ‘wandelend bos’. Oftewel: bomen in tijdelijk verrijdbare bakken om een idee te geven van bomen in de straat.

Na drie weken vroeg het team wat zij ervan vonden. Volgens Willems wilde 99 procent de groene variant. Een bewoner die eerst boos was over de vergroening van haar straat, bedankte later voor het resultaat. “Mensen moeten soms eerst ervaren wat groen voor hun straat kan betekenen.”

Die ervaring maakt het gesprek concreet. Een boom krijgt dan een plek in de begroting en betekenis in het dagelijks leven: schaduw op een warme dag, een plek om even te zitten en een straat waar kinderen kunnen spelen. Willems noemt dat ervaringsparticipatie. Bewoners zien, voelen en gebruiken wat een verandering oplevert.

Ook onder de grond begint het

Uiteindelijk heeft dat als doel om ‘het systeem’ te herstellen. Daarmee doelt Willems op de samenhang tussen domeinen die gezamenlijk de leefomgeving vormen. Maar ook binnen het ecosysteem zelf. “De eikenprocessierups bijvoorbeeld, gedijt heel goed op monotone eikenlanen zonder onderbegroeiing. Om naast mezen andere natuurlijke vijanden aan te trekken, zoals sluipwespen, zijn struiken en kruiden nodig waar zij afhankelijk van zijn. Dat is dat systeemniveau-denken.”

Ook civiele techniek kan biodiversiteit meenemen. Een dijk met verschillende soorten begroeiing krijgt wortels op meerdere dieptes. Met voldoende ruimte voor wortels en water groeien bomen langs wegen beter en kan schaduw het wegdek koeler houden.

Haak in op wat mensen belangrijk vinden

De brede beweging begint volgens Willems met een verhaal dat aansluit bij wat mensen belangrijk vinden. Voor de ene partij gaat het om minder water op straat, voor een andere om een prettige woonomgeving of gezonde medewerkers. “Als je laat zien wat natuur voor ieder van die partijen betekent, wordt biodiversiteit een gezamenlijke opgave.”

Omgevingsvisies en plannen kunnen vastleggen welke rol groen krijgt en hoe afdelingen daaraan bijdragen. Met de Meetlat Biodiversiteit van IPC Groene Ruimte kunnen gemeenten hun ambitie bepalen en volgen of de natuur vooruitgaat.

Op Congres Natuurlijk staat die samenwerking centraal. De stad is één leefomgeving, met vraagstukken die elkaar raken. Groen kan daarin de verbinding leggen, mits het vroeg genoeg aan tafel zit.

Meer weten?

IPC Groene Ruimte verzorgt trainingen, opleidingen, masterclasses en inspiratiesessies die helpen om de transitie vorm te geven. We verbinden daarbij de verschillende lagen van een organisatie: van mensen die de koers bepalen en plannen maken tot collega’s die buiten aan de slag gaan. Bezoek ons op Congres Natuurlijk.

Download de Meetlat Biodiversiteit van IPC Groene Ruimte