Vanuit Natuur voor Elkaar biedt provincie Overijssel al jaren Natuurateliers aan. Speciaal voor degenen die een natuurinclusief project willen opstarten, maar daar wel wat hulp bij kunnen gebruiken. Want hoe pak je dat aan, wanneer doe je het goed, wie betrek je erbij en hoe ga je om met ieders belangen en wensen? Vanuit de provincie wordt een procesbegeleider aangesteld. Omdat de pool van procesbegeleiders wel wat vers bloed kon gebruiken, werd in februari 2025 een vacature opengesteld. Nienke Slinkman van NB2N en Liesa van de Wolde van Wing sloten zich aan bij het team.

Diversiteit in mensen en vragen

Slinkman over de reden om zich aan te melden: “In mijn werk als landschapsontwerper ben ik vaker betrokken bij participatietrajecten. Hoewel daar soms onzekerheid of terughoudendheid kan spelen vanuit de gebruiker, merk ik bij de natuurateliers juist een meewerkende en positieve energie. De mensen melden zichzelf bij ons, ze willen echt zelf iets voor elkaar krijgen.” Van de Wolde herkent zichzelf daar wel in. “Daarnaast vind ik het leuk dat het kleine, behapbare klussen zijn. Je gaat met de betrokkenen snel door het proces heen. En je hebt te maken met veel verschillende mensen en opgaven. Die diversiteit vind ik leuk en dat je met elkaar iets creëert.” De procesbegeleiders zijn niet tot het einde van een project betrokken, ze begeleiden vooral de opstartfase waarin alle belangen en wensen van de stakeholders in beeld worden gebracht. Op basis daarvan brengen ze een globaal advies uit over de richting waar het project naartoe kan gaan.

Thema gezondheid

Zowel Slinkman als Van de Wolde hebben dit jaar een Natuuratelier begeleid rond het thema gezondheid. Het Medisch Spectrum Twente uit Enschede heeft de ambitie om het ziekenhuis te vergroenen. Om de vraag behapbaar te maken is de focus gelegd op de dialyseafdeling en in het bijzonder één ruimte. Van de Wolde: “We weten dat groen positieve invloed heeft op gezondheid en het binnenklimaat van gebouwen. Dus meestal is het goed om planten en dergelijke toe te voegen, in een zorginstelling kan dat niet zomaar. Daar heb je te maken met infectierisico’s en hygiëne. We hebben onderzocht welke methodes je dan wel kunt toepassen, daarbij hebben we ons gericht op de veertien ontwerpprincipes vanuit healing environmental design. Ontwerpen met het oog op herstel gaat verder dan het simpelweg toevoegen van een kamerplant en dat kon hier zelfs niet. Het ging dus veel meer over het gevoel van geworteld zijn met een plek; sense of place, natuurlijke patronen en materialen, biodynamisch daglicht, het prikkelen van de zintuigen en landschappelijke mysterie.”

Slinkman ging aan de slag bij zorginstelling Aveleijn waar mensen wonen en verblijven die niet goed genoeg voor zichzelf kunnen zorgen. Slinkman: “Sinds corona merkten de mensen van Aveleijn dat het onderlinge contact tussen cliënten wat was weggevallen. Tegelijkertijd was er een concrete vraag vanuit een locatie in de wijk Pathmos in Enschede, die vorig jaar zo ernstig werd getroffen door hevige hoosbuien. Aveleijn vroeg zich af hoe ze zelf iets konden bijdragen aan de oplossing door de stenen binnentuin te vergroenen.” Hiermee sneed het mes aan twee kanten. Een groenere tuin is beter voor het klimaat én versterkt de sociale cohesie.

Ruimte voor meer natuurateliers

Twee heel verschillende voorbeelden die laten zien dat de Natuurateliers breed ingezet kunnen worden. Door in een snelkookpan met elkaar aan de slag te gaan, laaghangend fruit te plukken en door nieuwe verbindingen tussen betrokkenen te leggen, is snel resultaat mogelijk.

Slinkman en Van de Wolde hopen de komende tijd nog meer initiatiefnemers te mogen begeleiden. “We hebben een halve tot een hele dag per week beschikbaar voor procesbegeleiding, dus we kunnen nog meer projecten aannemen. Een atelier per maand per procesbegeleider (we zijn met een pool van 4) zou het mooiste zijn”, zegt Van de Wolde. Slinkman vult aan: “Het is heel mooi dat we veel vrijheid en vertrouwen krijgen vanuit de provincie. Daardoor kunnen we maatwerk bieden, omdat elke vraag weer anders is. We willen er ook geen eenheidsworst van maken.”

Ook aan de slag met het vergroenen van de (buiten)ruimte? Meld je aan voor een Natuuratelier en geef jouw natuurproject een boost! Meld je aan via natuuratelier@overijssel.nl.